ABD), Irak’taki askeri varlığını azaltma süreci kapsamında Federe Kürdistan Bölgesi’nin başkenti Erbil’deki havalimanı çevresinde konuşlu Patriot hava savunma sistemlerini çekmeye başladı. Sürecin, ABD ile Irak arasında varılan ve tüm ABD güçlerinin 30 Eylül’e kadar ülkeden çekilmesini öngören anlaşma kapsamında yürütüldüğü belirtiliyor.
Al-Monitor’a konuşan ve süreci yakından takip eden kaynaklara göre, ABD ordusu Erbil Havalimanı çevresindeki son askeri unsurlarını bölgeden çıkarmaya başladı. Kaynaklar, gelen füze, insansız hava araçları (İHA) ve diğer hava tehditlerini tespit edip etkisiz hale getirmek amacıyla kullanılan Patriot hava savunma sistemlerinin askeri yerleşkeden kaldırıldığını aktardı.
Çekilme sürecinin geçen hafta başladığı, halen devam ettiği ve ABD güçlerinin önemli bölümünün ağır askeri ekipmanlarıyla birlikte bölgeden ayrıldığı ifade edildi.
Patriot sistemleri başka bir noktaya taşındı
Kaynaklara göre, tüm Patriot füze savunma bataryaları açıklanmayan başka bir bölgeye yeniden konuşlandırıldı. Buna karşın diğer savunma sistemlerinin haberin yayımlandığı sırada Erbil’deki askeri yerleşkede kalmaya devam ettiği bildirildi.
Bölgedeki yetkililer ise çekilmeyi olağan bir askeri planlama süreci olarak değerlendirdi. Yetkililer, bu adımın ABD ile Irak arasında yapılan ve ABD askerlerinin 30 Eylül’e kadar ülkeden çekilmesini öngören anlaşma doğrultusunda atıldığını belirtti.
Bununla birlikte çekilmenin, İran ve İran destekli silahlı grupların özellikle Federe Kürdistan Bölgesi’ne yönelik saldırılarının sürdüğü bir dönemde gerçekleşmesinin güvenlik açısından yeni tartışmaları beraberinde getirdiği ifade ediliyor.
Amerika Birleşik Devletleri Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) Sözcüsü Yüzbaşı Tim Hawkins, devam eden asker hareketliliğine ilişkin değerlendirme yapmadı. Federe Kürdistan Bölgesi Hükümeti yetkilileri de Al-Monitor’un yorum talebine yanıt vermedi.
Erbil Havalimanı sık sık saldırıların hedefi oldu
Patriot sistemleri ağırlıklı olarak ABD güçlerini korumak amacıyla konuşlandırılmış olsa da bu savunma kapasitesinin bölgedeki güvenliğe de katkı sunduğu belirtiliyor.
Haberde yer alan bilgilere göre Erbil Havalimanı, İran ile yaşanan çatışmaların şubat ayında başlamasından bu yana İran ve İran destekli silahlı grupların çok sayıda saldırısına maruz kaldı. Kaynaklar, ABD’nin hava savunma sistemlerinin bu saldırıların en az yüzde 95’ini önlediğini aktardı.
Saldırıların önemli bölümünün Federe Kürdistan Bölgesi’nde bulunan İranlı Kürt muhalif grupları hedef aldığı, Erbil’deki ABD askeri yerleşkesinin de birçok kez hedef alındığı kaydedildi.
Patriot hava savunma sistemlerinin operasyonel menzilinin yaklaşık 100 ila 160 kilometre arasında olduğu belirtiliyor.
“İki ucu keskin bir kılıç”
New York merkezli Horizon Engage araştırma kuruluşunun araştırma direktörü Michael Knights, Patriot sistemlerinin bölgeden kaldırılmasını “iki ucu keskin bir kılıç” olarak değerlendirdi.
Michael Knights, sistemlerin bir yandan kara birliklerine koruma sağladığını, diğer yandan ise bulundukları noktaları doğrudan hedef haline getirdiğini ifade etti.
ABD’nin Irak’tan çekilmesinin iki ülke arasındaki askeri iş birliğinin tamamen sona ereceği anlamına gelmediğini belirten Knights, ABD özel kuvvetlerinin düşük profilli ve kamuoyuna açıklanmayan bazı noktalarda görev yapmayı sürdürebileceğini söyledi.
Patriot stokları yeniden gündemde
Al-Monitor’un haberine göre, Irak’ın İran ile uzun bir kara sınırına sahip olması ve İran destekli silahlı grupların Irak ile Körfez bölgesindeki faaliyetlerini sürdürmesi, ABD güçlerinin güvenliği açısından risk oluşturmaya devam ediyor.
Haberde, Irak Başbakanı Ali el-Zeydi’nin İran destekli silahlı grupların silahsızlandırılması ve 30 Eylül’e kadar dağıtılmasına yönelik taahhütlerinin henüz hayata geçirilmediği belirtildi. Ayrıca Suudi Arabistan’ın, petrol sahalarına yönelik son saldırıların ardından bu hafta Irak genelinde düzenlediği misilleme operasyonlarında ABD güçleriyle koordinasyon içinde hareket ettiği aktarıldı.
ABD kara birliklerinin çekilmesinden önce Patriot sistemlerinin bölgeden çıkarılması ise Washington’ın elindeki önleyici füze stokları ve bu sistemlerin hangi bölgelerde önceliklendirildiğine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
Haberde görüşlerine yer verilen kaynaklardan biri, “Federe Kürdistan Bölgesi öncelikli değil. Körfez ülkeleri ve Ürdün daha öncelikli görülüyor” değerlendirmesinde bulundu.
Washington merkezli Uluslararası ve Stratejik Çalışmalar Merkezi’nin yayımladığı araştırmada da ABD’nin Patriot füze stoklarında son dönemde önemli bir azalma yaşandığına dikkat çekildi. Araştırmaya göre nisan ayında stokların yüzde 55 oranında azaldığı belirtilirken, bu hafta yayımlanan güncel değerlendirmede bu oranın yaklaşık yüzde 65’e ulaştığı ifade edildi.
Dış Politika Araştırma Enstitüsü’nün yakın tarihli raporunda ise ABD’nin yılda yaklaşık 600 Patriot füzesi ürettiği, ancak Ukrayna’ya yapılan sevkiyatların mevcut stoklar üzerinde önemli bir baskı oluşturduğu kaydedildi.