Çalışma hayatında emeklilik yaşı ve prim gün sayısı önemini korurken, tehlikeli ve riskli iş kollarında çalışanlar için uygulanan fiili hizmet süresi zammı (yıpranma payı) 2026 itibarıyla daha geniş bir kesimi kapsayacak şekilde yeniden düzenlendi.
ERKEN EMEKLİLİĞİN YOLU AÇILIYOR
Fiili hizmet süresi zammı, çalışanların prim gün sayılarını artırarak emekliliğe daha kısa sürede ulaşmalarını sağlarken, aynı zamanda emeklilik yaşında indirim yapılmasına da imkân tanıyor. Önceki yıllarda sınırlı sayıda meslek grubuna tanınan bu hak, yeni düzenlemeyle birlikte riskli sektörlerde çalışan daha fazla kişiyi kapsıyor.
YIPRANMA PAYI NASIL HESAPLANIYOR?
Yıpranma payı kapsamında, ağır ve tehlikeli işlerde çalışanlara her yıl için ek prim günü veriliyor. Buna göre, 360 gün çalışan bir kişi, yaptığı işin risk derecesine bağlı olarak 60, 90 veya 180 gün ilave prim kazanabiliyor. Örneğin yıllık 90 gün yıpranma payına hak kazanan bir çalışan, bir yıl için toplam 450 gün prim kazanmış sayılıyor.
EMEKLİLİK YAŞINDA İNDİRİM SAĞLANIYOR
Bu uygulama yalnızca prim gün sayısını artırmakla kalmıyor, aynı zamanda emeklilik yaşını da düşürüyor. Bazı sektörlerde çalışanlar, biriktirdikleri ilave süreler sayesinde emeklilik yaşından 5 yıla kadar indirim elde edebiliyor. Çok ağır işlerde ise bu sürenin 8 yıla kadar çıkabildiği belirtiliyor.
YENİ EKLENEN SEKTÖRLER
2026 yılında yürürlüğe giren düzenlemeyle fiili hizmet süresi zammı kapsamına yeni meslek ve sektörler eklendi. Sağlık çalışanlarının yanı sıra çimento, alüminyum, cam sanayi ve dökümhane sektörlerinde görev yapan işçiler de erken emeklilik avantajından yararlanabilecek.
YIPRANMA PAYI HAKKI BULUNAN BAŞLICA MESLEKLER
Yıpranma payı uygulamasından yararlanan bazı meslek grupları şu şekilde sıralanıyor:
• Sağlık sektörü: Doktor, hemşire, ebe, hasta bakıcı, röntgen teknisyeni ve ambulans şoförleri (yıllık 60 gün)
• Basın mensupları: Sarı basın kartına sahip gazeteciler
• Maden ve yeraltı işçileri: Yıllık 180 gün ile en yüksek yıpranma payına sahip grup
• Güvenlik birimleri: Asker, polis, MİT personeli ve infaz koruma memurları
• Ağır sanayi: Demir-çelik, kimya ve cıva üretiminde çalışan işçiler
• İtfaiye teşkilatı: Yangınla mücadele eden itfaiye personeli
Yeni düzenlemeyle birlikte çimento, alüminyum ve cam sanayi ile dökümhanelerde çalışan işçiler de bu kapsama dâhil edildi.
DAHA FAZLA ÇALIŞAN ERKEN EMEKLİLİKTEN YARARLANACAK
Yapılan düzenleme sayesinde iş güvenliği riski ve mesleki zorluklar nedeniyle yıpranma payı kazanan çalışan sayısında önemli bir artış yaşanırken, bu çalışanların emekliliğe ulaşma süreci de hızlanmış oldu.