Türkiye’de engelli bireyler ve eski hükümlülerin iş hayatına katılımını artırmak amacıyla önemli destek programları uygulanıyor. 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında işverenlere getirilen zorunluluklar ve sağlanan teşvikler, hem istihdamı artırmayı hem de sosyal hayata katılımı güçlendirmeyi hedefliyor.
İşverenlere Yükümlülük ve Ceza
Kanuna göre, 50 ve üzeri çalışanı bulunan işyerlerinde;
- Özel sektörde %3 engelli,
- Kamu kurumlarında %4 engelli ve %2 eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu bulunuyor.
Bu yükümlülüğe uymayan işverenlere her ay için idari para cezası uygulanıyor. Toplanan cezalar ise engelli ve eski hükümlülere yönelik projelerde kullanılıyor.
Engellilere Kendi İşini Kurma Fırsatı
İŞKUR tarafından yürütülen “Engelli Kendi İşini Kurma Hibe Desteği” ile %40 ve üzeri engelli raporu bulunan bireyler, kendi işlerini kurmak için önemli destekler alabiliyor.
Destek Kalemleri
Tarım ve hayvancılık projelerinde:
- 40.000 TL’ye kadar kuruluş işlemleri desteği
- 75.000 TL’ye kadar işletme gideri desteği
- 555.000 TL’ye kadar demirbaş desteği
Diğer sektörlerde:
- 40.000 TL kuruluş desteği
- 145.000 TL’ye kadar işletme gideri (70.000 TL’ye kadar kira dahil)
- 735.000 TL’ye kadar demirbaş desteği
Başvurular e-Devlet üzerinden yapılabiliyor.
Eski Hükümlülere Hibe Desteği
Eski hükümlüler de belirli şartları sağlamaları halinde kendi işlerini kurmak için destek alabiliyor. Başvurular, Adalet Bakanlığı birimleri aracılığıyla yapılıyor.
- Tarım/hayvancılık projelerine: 440.000 TL’ye kadar
- Diğer sektörlere: 550.000 TL’ye kadar hibe desteği sağlanıyor
Mesleki Eğitim ve Rehabilitasyon
Engellilerin iş gücüne katılımını artırmak için mesleki eğitim projeleri de destekleniyor. Bu kapsamda:
- Eğitici ücretleri
- Ulaşım giderleri
- Kursiyer harçlıkları
- Sigorta primleri
İŞKUR tarafından karşılanıyor.
Teknoloji ve Uyum Projeleri
Engellilerin iş hayatında daha verimli çalışabilmesi için:
- Destek teknolojileri
- İşe uyum projeleri
- İşe yerleştirme çalışmaları
gibi projelere de finansal destek sağlanıyor.
Korumalı İşyerleri ve Destekli İstihdam
Özel gereksinimli bireyler için kurulan korumalı işyerleri de devlet desteğinden yararlanıyor.
- 905.000 TL’ye kadar kuruluş desteği
- Engelli çalışanlara ücret desteği
- İşletme giderlerinin %60’ına kadar destek
Ayrıca otizmli, down sendromlu ve serebral palsili bireyler için “destekli istihdam” projeleri kapsamında maaş ve iş koçu desteği veriliyor.
Amaç: Üretime Katılım ve Sosyal Uyum
Bu projelerle engelli bireylerin ve eski hükümlülerin yalnızca iş sahibi olmaları değil, aynı zamanda üretime katılarak ekonomik bağımsızlık kazanmaları hedefleniyor. Sağlanan destekler, sosyal devlet anlayışının önemli bir parçası olarak dikkat çekiyor.