Çözüm süreci devam ederken temel başlıklardan biri olan cezaevlerindeki siyasi ve hasta tutukluların tahliyelerine dönük herhangi bir adım atılmış değil. Birçok hasta tutuklu “tek başına cezaevinde kalamaz” raporuna rağmen cezaevinde tutuluyor, beklenen tahliyeler İdare ve Gözlem Kurulu’nun (İGK) kararlarıyla engelleniyor.
İnsan Hakları Derneği (İHD) Merkezi Hapishane Komisyonu’nun verilerine göre, 2025 yılında en az 342 tutuklunun tahliyesi engellendi. Özgürlük İçin Hukukçular Derneği’nin (ÖHD) 2026 yılının ilk 10 ayındaki verilerine göre ise, en az 116 tutuklunun tahliyesi engellendi. Yine sürecin başlangıcından bu yana 15 tutuklu cezaevinde yaşamını yitirdi.
Tutuklu ve Hükümlü Aileleri ile Yardımlaşma Derneği (TUHAY-DER) Elazığ Temsilcisi Barış Bilen, konuya dair değerlendirmelerde bulundu.
‘Sağlığa erişmeleri konusunda ihlaller yaşanıyor’
İki yıldır devam eden süreçte tutuklulara yönelik herhangi bir olumlu gelişmenin yaşanmadığını belirten Bilen, “Cezaevinde çok sayıda hasta tutsak var. Geçtiğimiz günlerde de kanser hastası olan bir tutsak yaşamını yitirdi. Cezaevlerindeki tutsakların sağlığa erişmeleri konusunda ihlaller yaşanıyor, bu arkadaşların hastalıklarıyla cezaevinde kalmaları doğru mu?” diye sordu.
Elazığ R (Rehabilitasyon) Tipi Kapalı Cezaevi’nde tutulan ve midesi tamamen alınan, beyin kanaması geçiren yüzde 93 engelli 62 yaşındaki ağır hasta tutuklu Mehmet Elçe’nin durumuna dikkat çeken Bilen, yine 3 Temmuz’da beyin kanaması geçiren ve daha önce pıhtı atması ile damar tıkanıklığı gibi sorunlar yaşayan Mehmet Şirin Çelik, bedeninin sağ tarafı felçli olması ve tekerlekli sandalyede yaşamını sürdürmesine rağmen tahliye edilmeyen Önder Poyraz ile yüzde 87 ağır engelli raporu bulunan Mehmet Emin Aladağ’ın hastalıklarına rağmen cezaevinde tutulduğunu hatırlattı. Bilen, “Hastaneye sevklerde kelepçeler takılıyor. Ortada devam eden bir süreç varken bunların yaşanması kabul edilemez. Hasta ve siyasi tutsakların bir an önce özgürlüklerine kavuşması lazım. Bu arkadaşlarımız siyaset yürüttükleri için içeride. Devlet bugüne kadar adım atmadı. Atılacak adımlar da siyasi tutsakların tahliyesine öncelik tanınması lazım. Tutsak olan arkadaşların, siyasetçilerin gelip burada siyasete katılmaları sürece çok kazandırır” ifadelerini kullandı.
‘Bir yandan barış konuşulurken diğer taraftan da düşmanlık gözetliyor’
Kurul kararlarıyla tutukluların tahliyelerinin engellenmesine değinen Bilen, “Cezaevi kurulları kanunların üzerinde hareket ederek tamamen keyfi gerekçelerle infaz yakıyor ve cezaları uzatıyor. Gerçek bir barış için adalet şart. Cezaevlerinde haksızlıklar devam ederken dışarıda gerçek bir huzur ve barış ortamı kurulamaz. Örneğin İzmir Şakran Cezaevi’nde yaklaşık 32 yıldır tutsak olan Egit Yalçıner geçtiğimiz hafta tahliye olması gerekirken, koşullu salıverilme hakkının elinden aldığının ve tahliyesinin 6 yıl daha ertelendiği kendisine bildirildi. Bu büyük hukuksuzluk. Barışın konuşulduğu bir ortamda bu tür uygulamaların olmasını doğru bulmuyoruz ve süreçte bir samimiyetin olmadığını gösteriyor. Bir yandan barış konuşulurken diğer taraftan da düşmanlık gözetliyor. Devletin bu konuda bir samimiyet göstermesi lazım. Yani siyasi tutsakların tahliyesi için herhangi bir yasaya da gerek yok. Dışarıda barış konuşulurken içeride bu baskıların sürmesi büyük bir çelişkidir. Barış sadece konuşmakla olmaz, barış adaletle ve hukukla olur” diye belirtti.
Bilen son olarak, “İnfazı biten arkadaşlarımızın haklarını gasp ederek barış sağlanamaz. Yetkililere açıkça çağrı yapıyoruz: cezaevlerinde ki bu haksız ve cezalandırıcı uygulamalara derhal son verin” dedi.