PYD Eş Başkanı Asya Abdullah, Kürt kadınlarının büyük bir mirasa sahip olduğunu ifade ederek, devrim sürecinde kadının rolünü iyi oynadığını söyledi. Suriye Süryani Partisi Temsilcisi Elizabet Gewriye de "Kadın azad olmazsa toplum azad olmaz" dedi.
Diyarbakır'da 31 Mayıs - 2 Haziran günlerinde yapılan 1. Ortadoğu Kadın Konferansı'na Rojavalı kadınlar da katıldı. Özellikle kurum ve kuruluşlarıyla somut örnekler sunan Rojavalı delegasyon konferansın en gözde katılımcıları oldu. Bu temelde Demokratik Birlik Partisi (PYD) Eş Başkanı Asya Abdullah ile TEV-DEM üyesi Welide Boti, Mizgin Zeydan ve Elizabeth Gewriye Rojava'da yaşanan gelişmelerle ilgili değerlendirmelerde bulundu. Abdullah, "Rojava devriminde kadın rolünü iyi oynadı. Devrimden öncede kadının rolü vardı. Uzun yıllardır kadınlar Rojava'da örgütleniyor. Özellikle Baas rejimine karşı direnişleriyle Kürt Özgürlük Hareketi'nde rollerini iyi oynadı. Kürt sorununun çözümü ve kadın özgürlüğü için birçok öncü kadın zindanlara girdi, işkencelere maruz kaldı. Hiçbir zaman pes etmedi. Her zaman sisteme karşı direndi. Bu yönüyle kadınlar Rojava'da deneyim sahibidirler" dedi. Devrim yönüyle Kürt kadınının büyük bir mirasa sahip olduğuna vurgu yapan Abdullah, "Özellikle Suriye'de kadınlar iki hamlede esas olarak devrime katkı sundular. İlkin Suriye'de ulusal sorunun çözümü için bir hamle başlattı ve bu temelde örgütlendi. İkincisi ise sistemden alınan kurum ve kuruluşlarda güçlü renkleriyle yer aldılar, örgütlendiler ve kadın direnişini ön plana taşıdılar öncü rolünü oynadılar" dedi.
'Kürt kadınları özerk savunmada öncü güç oldu'
Rojava devriminde kadınların kendi başına örgütlendiklerine işaret eden Abdullah, kadın hareketinin özerk olduğunu ve tüm renklerini sergilediğini dile getirdi. Hem siyasi hem askeri savunma birliklerinde kadınların bölgeyi savunduklarını ifade eden Abdullah, "Tüm müdahalelere karşı Kürt kadınları bölgeyi savundular, işgalci güçleri boşa çıkardılar. Hala birçok bölgede savaş var, birçok yerlerde direniş devam ediyor. Özellikle Afrin de halk direniyor, YPG bölgedeki halkı savunuyor kadınlarda bu direnişte iyi bir şekilde yer alıyorlar" diye konuştu.
Kürt kadınlarının direniş modelleri
Kürt kadınlarının direniş modellerinin olduğunu belirten Abdullah, bu modellerin uzun yıllar süren bir mücadelenin sonucunda kazanıldığına işaret etti. Kürt kadınlarının bugün ulusal devrim yükünü omuzladıklarını dile getiren Abdullah, "Her zaman özerk kimliğiyle kendilerini örgütlüyorlar ve kendi sistemlerini kuruyorlar. Bu da bir felsefenin sonucudur Kürt kadın özgürlük direnişin sonucudur. Bir toplumda kadın özgürleşmediği sürece toplum özgürleşmez. Bir sistemde kadın iradesi, varlığı olmasa, aldığı kararları geçerli olmasa o sistem güçlenmez tam anlamıyla özgürleşmez. Kendi toplumsal sorunlarını da çözemez" dedi.
Önemli tarihi adımlar
Toplumsal ve kültürel anlamda çok sayıda engel ile karşılaştıklarını dile getiren Abdullah, direnişi ve fedakarlığı sayesinde Kürt kadınlarının bugün bütün kurumlarda söz sahibi olduğunu vurguladı. Rojava'da kadınların özerk sistemlerini inşa ettiğini ve geliştirdiğini dile getiren Abdullah, "Rojava'da halk meclisleri kuruldu, kent meclisleri kuruldu, ulusal kurkumlar inşa edildi, birçok sivil toplum kuruluşları kuruldu. Bununla beraber kadınlar kendi özerk sistemlerini oluşturdu. Tüm bölgede kadınlar özerk meclisler kurmuşlar. Seçimlerle bu meclisler kendi yöneticilerini seçtiler. Şimdi seçilenlerin hepsi iş başındadır. Yerel sorunlara cevap olmaya ve çözmeye çalışıyorlar. Daha önce imkanlarımızın olmamasından kaynaklı birçok kadın kuruluşlarını koruyamıyorduk; ama devrimle beraber gün geçtikçe geliştiriyoruz" dedi. Çok önemli tarihi adımlar attıklarını belirten Abdullah, şunları dile getirdi: "Şu anda Rojava'da 15 kadın merkezi kurulmuş. Bu merkezler hem kadın sorunlarıyla, eğitimleriyle, örgütlenmesiyle, sorunları ağır olan kadınları tüm bu alanları, günlük program ve planlara çerçevesinde çözüyorlar. Kadınların iradelerini daha iyi bir şekilde öne çıkarmaları, ulusal sorunların çözümlenmesi ve kadın sorunlarının çözümü için bu merkezler açıldı" dedi.
Demokrasi kültürünü geliştirme çalışmaları
Kadın hareketi olarak demokrasi kültürünü geliştirmek için çalışmalar yürüttüklerini söyleyen Abdullah, şu anda devrim sürecinde olduklarını, daha sağlam temeller üzerinde bir sistem kurabilmek için kurumlar kurduklarını ve demokratik ortamlar oluşturduklarını belirtti. Abdullah, "Tabi bu kurduğumuz kurumlarda kadın öncü durumdadır. Ulusal kurumların kurulmasının amacı yeni yapılanacak Suriye'de Kürtlerinde söz sahibi olabilmesi ve rollerini iyi oynaya bilmesi ve anayasada tanımlanmaları içindir. Dil, kültür, sağlık, sivil savunma, asayiş çalışmaları ulusal kurkumlar bünyesinde yürütülüyor" dedi. Devrim sürecinde oldukları için kendilerine müdahale eden kurumlara ulusal kurumlar öncülüğünde karşı durduklarını ifade eden Abdullah, kadınların Kürt dili çalışmalarında da önemli bir emeğin sahibi olduğunu dile getirdi. Dil kurumlarında kadınların ağırlıkta yer aldığını söyleyen Abdullah, "Bağlılıklarıyla ısrarlarıyla güçlendirdiler. Kadın oluşumları bilinçli bir temelde kuruldu. Bir felsefesi var, siyasi ve toplumsal bir bakış açısı var" dedi. Devrimlerde kadınların savaş, göç, ölüm ve şiddet nedeniyle en çok zorlanan kesim olduğuna vurgu yapan Abdullah, "Kürt kadınları olarak biz diğer halkların kadınlarıyla da ilişkilendik. Arap, Süryani, Asurilerle beraber ortak bir şekilde direniyoruz. Suriye inanç bakımından zengin olduğundan dolayı farklı inançları da barındırıyoruz. Beraber ortak çalışmalar yürütüyoruz" dedi.
'Konferansta deneyimlerimizi paylaştık'
Konferansa, Suriye Kadın İnisiyatifi olarak katıldıklarını hatırlatan Abdullah, deneyimlerini konferansta paylaştıklarını ve bundan sonra da iletişimi sürdüreceklerini söyledi. Suriye'de demokratik özerklik temelinde proje hazırladıklarını ifade eden Abdullah, "Ortadoğu'da en büyük sorun zihniyet sorunudur. Son elli yılda hakim olan sistemler toplum üzerinde büyük tahribatlar ve etkiler bırakmış toplumu parçalamış tüm kültürel bağları birbirinden koparmıştır. Bizler bunun karşısında alternatif bir sistem ve proje geliştiriyoruz" diye belirtti.
'Önder Apo barış ve özgürlüğün öğretmenidir'
Batı Kürdistan Demokratik Toplum Hareketi Yönetim Kurulu üyesi (TEV-DEM) Welide Boti ise, "Bu direnişte kadınlar devrimde öncülük ediyor. Toplumun töre ve adetleri, yasalar karşısındaki eşitsizlik, aile kurumu, kadına yönelik şiddet gündemimizde en ön sırada yer alıyor. Kadınlar hep eve bağımlı kılındığı için kendini bu çerçeveden çıkartmakta bir takım sorunlar yaşıyor" diye konuştu. Boti, "Biz kadınlar Önder Apo'yu kadın özgürlüğünün öğretmeni olarak görüyoruz. Önder Apo barış ve özgürlüğün öğretmenidir. Önder Apo sayesinde mücadelemizin rotasını çizdik. Batı Kürdistan kadın hareketini önceliği Önder Apo'nun özgürlüğüdür" dedi.
'Suriye Kadın İnisiyatifi birliğinin nişanıdır'
Liberal Parti üyesi Mizgin Zeydan düşünceleri farklı olsa da bütün kadınların birlik olmayı başardıklarını dile getirdi. Suriye Kadın İnisiyatifi'ni kurduklarını bunun birliğin nişanı olduğunu ifade eden Zeydan, bunun toplumsal bir inisiyatif olduğunu ve hep birlikte mücadele ettiklerini dile getirdi. Küçük yaşta kadınların evlendirilmesi başta olmak üzere çok eşli evlilikler, mahkemelerde iki kadının ifadesinin bir erkeğin ifadesinin yerine geçmesine karşı durduklarını ifade eden Zeydan, kadınlar ile erkeklerin aynı haklara sahip olmalarından yana olduklarını vurguladı.
'Kadın azad olmazsa toplum azad olamaz'
Suriye Süryani Partisi Temsilcisi Elizabet Gewriye de, "Kürdistan özgür olmadan Ortadoğu'da bir özgürlükten bahsedilemez. Bu kadim halkın mücadelesinin bir sonucu olarak bugün böylesi konferanslara katılmaktan dolayı mutluyum" değerlendirmesinde bulundu. Süryanilerin özelde de kadınlarının çok ciddi sorunlar yaşadığını belirten Gewriye, özellikle de dillerini unutmamak için direndiklerinin altını çizdi. Birçok uygarlık kuran Süryanilerin İslamiyet ile birlikte ezilmeye başladığını buna rağmen kültürel değerlerini koruduğun ifade eden Gewriye, tarihte Samira, İştar başta olmak üzere çok sayıda tanrıça kültürünü barındırdıklarının altını çizdi. Mezopotamya Özgür Kadın Birliği'ni kurduklarını dile getiren Gewriye, "Kadın azad olmazsa toplum azad olamaz" dedi. Diha
'Rojava devriminde kadın rolünü iyi oynadı'
'Rojava devriminde kadın rolünü iyi oynadı'
Yüksekova Güncel Yüksekova Güncel
Güncel
Devrim sürecine daha aktif katılmak için tüm halklardan kadınların kurduğu Suriye Kadın İnisiyatifi'ne öncülük eden Rojavalı kadınlar, kendi demokrasi kültürlerini ve direniş modellerini geliştirdiklerini belirtti.