Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), fiilen çalışılmadığı halde sigortalı gösterilme ve kamuoyunda “hatır sigortası” olarak bilinen uygulamaların önüne geçmek amacıyla denetim faaliyetlerini artırdı. Kurumun yapay zekâ destekli analiz sistemleriyle yürüttüğü incelemelerde, gerçeğe aykırı bildirimler tespit edilerek ilgili işlemler iptal edilebiliyor.
Bu kapsamda yapılan değerlendirmelerin, sigortalı görünen kişilerin emeklilik haklarının iptaline ve bazı durumlarda adli sürece uzanan sonuçlara yol açabildiği belirtiliyor.
650 BİN EMEKLİLİK İŞLEMİ İPTAL EDİLDİ
SGK’nın son beş yılda gerçekleştirdiği kontrollerde, çalışmadığı halde sigortalı gösterildiği belirlenen yaklaşık 650 bin kişinin emeklilik işlemi iptal edildi.
Yeni nesil algoritmalar aracılığıyla sahte iş yerleri ve gerçeğe aykırı prim bildirimleri kısa sürede tespit edilirken, usulsüzlüklerin sistematik biçimde engellenmesi hedefleniyor.
e-DEVLET’TE YER ALAN HARF KODLARININ ANLAMI
Uzmanlara göre, e-Devlet hizmet dökümünde görülen bazı harf kodları denetim sürecine ilişkin bilgi veriyor:
• K (Kontrollü): İş yerinin inceleme sürecinde olduğunu ifade eder.
• Ş (Şüpheli): Sigorta bildiriminde ciddi usulsüzlük şüphesi bulunduğunu gösterir.
• S (Sahte): İşlemin sahte olduğunun kesinleştiğini belirtir. Bu durumda prim kayıtları silinir ve emeklilik iptal edilir.
Özellikle “S” kodunun ağır yaptırımlara işaret ettiği ve ciddi hukuki sonuçlar doğurabileceği vurgulanıyor.
FAİZLİ GERİ ÖDEME VE HUKUKİ SÜREÇ
Usulsüz yöntemlerle emekli olduğu belirlenen kişiler için yalnızca maaş kesintisi uygulanmıyor. SGK, ödenen emekli aylıklarını ve karşılanan sağlık giderlerini yasal faiziyle birlikte geri talep edebiliyor.
Süreç, haciz uygulamaları ve “resmî belgede sahtecilik” suçlamasıyla açılabilecek davalara kadar ilerleyebiliyor.
VATANDAŞLARA UYARI
Uzmanlar, çalışılmayan bir iş yerinde sigortalı gösterilmenin hem çalışan hem de işveren açısından ciddi yaptırımlar doğurabileceğine dikkat çekiyor.
Yasal alternatifler arasında isteğe bağlı sigorta gibi seçeneklerin değerlendirilebileceği belirtilirken, vatandaşlara e-Devlet kayıtlarını düzenli kontrol etmeleri ve şüpheli bir durumla karşılaşmaları halinde ilgili kurumlara başvurmaları tavsiye ediliyor.