Hakkâri’de bulunan Entegre Katı Atık Depolama Tesisi’nin, Nisan 2026’da etkili olan yoğun yağışların ardından meydana gelen büyük çaplı heyelan sonucu ağır hasar aldığı ve faaliyetlerinin durdurulduğu yönündeki iddialar Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşındı. DEM Parti Hakkâri Milletvekili Öznur Bartin, hem İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi hem de Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un yanıtlaması istemiyle iki ayrı yazılı soru önergesi verdi.
Yaklaşık 30 milyon avro maliyetle kurulan ve finansmanının önemli kısmı Avrupa Birliği hibeleri ile kamu kaynaklarından karşılanan tesisin, üst kotlarda meydana gelen heyelan nedeniyle büyük ölçüde kullanılamaz hale geldiği öne sürüldü. Açıklamalarda, yaklaşık 2 milyon metreküp toprağın kaydığı ve zemin bütünlüğünün ciddi şekilde bozulduğu ifade edildi.
Öznur Bartin, yaşananların yalnızca teknik bir altyapı sorunu olmadığını, aynı zamanda kamu kaynaklarının planlanması, kullanımı ve denetimi açısından ciddi bir yönetişim zafiyetine işaret ettiğini belirtti. Bartin, özellikle heyelan riski gibi öngörülebilir bir doğal tehlikenin bu ölçekte bir projede yeterince dikkate alınmamış olmasının “idari ihmal” ve “kamu zararı” ihtimalini gündeme getirdiğini vurguladı.
Önergede, 2872 sayılı Çevre Kanunu ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde, tesisin yer seçimi, zemin etütleri ve çevresel etki değerlendirme süreçlerinin bilimsel esaslara uygun yürütülmesinin zorunlu olduğu hatırlatıldı. Ancak yaşanan olayın, bu yükümlülüklerin kağıt üzerinde kaldığı yönünde ciddi soru işaretleri doğurduğu ifade edildi.
“Vahşi depolamaya dönüş” endişesi
Tesisin devre dışı kalmasının ardından bölgede yeniden “vahşi depolama” yöntemine dönüleceği yönündeki iddialar da önergelere yansıdı. Bu durumun çevre politikaları açısından geriye gidiş anlamına geldiği ve yatırımın sürdürülebilirliğinin sağlanamadığını gösterdiği belirtildi.
Bartin, yaklaşık 30 milyon avroluk yatırımın kısa sürede işlevsiz hale gelmesinin kamu zararına yol açtığına dikkat çekerek, planlama ve denetim süreçlerinin yetersiz kaldığı yönündeki kaygıların güçlendiğini ifade etti.
Bakanlıklara kritik sorular
Her iki bakana yöneltilen önergelerde; tesisin yer seçimi sürecinden heyelan riskine ilişkin uyarılara, denetim mekanizmalarından sorumlular hakkında yürütülen işlemlere kadar birçok kritik başlıkta sorular yer aldı.
İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi'ye yöneltilen sorular arasında, yerel idarelerin sorumluluğu, olası idari soruşturmalar ve alınan acil tedbirler öne çıkarken; Bakan Murat Kurum'a ise yer seçimi sürecindeki teknik raporlar, denetim faaliyetleri, heyelan riskinin ne zaman tespit edildiği ve tesisin geleceğine ilişkin planlamalar soruldu.
Ayrıca projede görev alan yüklenici firmalar, danışmanlık kuruluşları ve teknik rapor hazırlayan kişi ya da kurumlar hakkında herhangi bir inceleme veya yaptırım süreci başlatılıp başlatılmadığı da yanıt bekleyen konular arasında yer aldı.
“Şeffaflık ve hesap verebilirlik çağrısı”
Öznur Bartin, kamuoyunda oluşan soru işaretlerinin giderilmesi için sürecin tüm aşamalarının şeffaf biçimde açıklanması gerektiğini belirterek, kamu zararının tespit edilmesi ve sorumlular hakkında gerekli idari ve mali işlemlerin başlatılmasının kamu yararı açısından zorunlu olduğunu ifade etti.
Hakkâri’de yaşanan bu gelişmenin yalnızca bir tesisin zarar görmesi değil, kamu yatırımlarının planlanması ve denetimi açısından yapısal bir sorun olduğunu vurgulayan Bartin, Meclis denetim mekanizmalarının etkin şekilde işletilmesi gerektiğini kaydetti.