Hakkari merkeze bağlı Kırıkdağ (Dêze) köyünde yaşayan kadınlar, Cennet Cehennem Vadisi'nin (Spîxane) yaylasında, bir araya gelerek, yüzlerce küçükbaş hayvanı sağmak için günlerinin büyük bir bölümünü yaylada geçiriyor. Her gün sabahın erken saatlerinde dağ ve ovalara yürüyen kadınlar, bir zamanlar köy olan; fakat bölgedeki çatışmalı ortamdan dolayı yakılmış köylerin arasından geçerek yaptıkları uzun bir yolculuğun ardından yaylalara varıyor. Bêrîvanlar, günlerini koyun sağmak için geldikleri yaylada geçiriyor. Haziran ayı başından sonbahara kadar her gün aynı işi yapan bêrîvanlar, tek geçim kaynaklarının hayvancılık olduğunu belirtiyor. Toplu bir şekilde yaylaya çıkan ve aynı anda hareket eden bêrîvanlar, koyunların sütü ile yoğurt, peynir ve kaymak yaparken, doğanın verdiği güzelliği, yüzlerinden eksik etmedikleri gülümseme ile karşılıyor. Yıllardır devam eden çatışmalı ortamla yasaklı olan yaylarda koyunlarını sağan bêrivanlar, süreçten umutlu olduklarını da dile getiriyor.
Nasırlı ellerin bereketi!
Kilometrelerce uzunluktaki patika yollardan Keyis Yaylası'na varan bêrîvanlar, hem güneşten hem de sert rüzgarlardan korunmak için yüzlerini yazmalarla kapatıyor. Ardından koyun sürülerinin bir araya getirildiği alana geçen bêrîvanlar, yanlarında getirdikleri kova ve bidonları yerleştirip nasırlı elleri ile koyunları tek tek sağıyor. İki tarafta oturan bêrîvanlara ise ortada oturan çoban inatçı koyunların başlarından tutarak, yardımcı oluyor.
'Severek yaptığımız en güzel işimizdir'
Hatırlayamadığı bir tarihten bu yana bêrîvan olduğunu belirten Meryem Akdoğan (65), bir taraftan çatlamış elleriyle koyunları sağarken, diğer yandan kameramıza konuşarak, "Bizler yeniden topraklarımıza geldik. Bundan çok mutluyuz. Daha önceleri yasaklı bölgeydi. Bizler şu an çok mutluyuz. Keyfimiz yerindedir ve bu özgürlüktür" dedi. Sağdıkları sütten yoğurt, peynir ürettiklerini belirten Akdoğan, "Bizler sağdığımız sütten yoğurt ve peynir elde ediyoruz. Bunları ihtiyacımıza göre kullanıyoruz. Talep olduğunda elde ettiğimiz ürünleri satarak, geçimimizi sağlıyoruz. Severek yaptığımız en güzel işimizdir. Bizler yeniden doğmuş kadar mutluyuz" dedi.
'Artık eski huzurumuzla yaşamak istiyoruz'
Devam eden askeri operasyonlar ve çatışmalı ortamdan dolayı yasaklı alanlarda yaşayamadıklarını ifade eden Seyran Akdoğan (55), "Bizler yıllardır bu işi severek yapıyoruz. Tabi yıllar önce böyle değildi. Buralar sivillere, bizlere yasaklıydı. Askerler hep buralarda mesken tutmuştu. Ama şimdi çatışmaların son bulmasıyla bizler yeniden topraklarımıza geldik. Umarım daha güzel günler yaşayacağız. Çok mutluyuz, bizler artık eski huzurumuzla yaşamak istiyoruz" dedi. Yaklaşık bir aydır buralara geldiklerini belirten çoban Emin Akdoğan da bir aya kadar yaylalara çıkacaklarını söyledi. / Diha