Kentin en büyük ve tek çevre yatırımlarından biri olan 30 milyon Euro’luk Entegre Katı Atık Tesisi, 13 Nisan’da meydana gelen heyelanla büyük hasar gördü. İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Hakkari Temsilciliği, tesisin proje aşamasından itibaren ciddi mühendislik hatalarıyla dolu olduğunu açıkladı.

Yoğun sağanak ve karla karışık yağışların tetiklediği heyelan, Akçalı köyü ile Bağışlı köyü (Aşağıkayacık mezrası) arasındaki alanda meydana geldi. Yaklaşık 2 milyon metreküp toprak kayması yaşandı. Tesis sahasında derin çatlaklar, çökmeler ve toprak hareketleri oluşurken, hemen yanı başındaki Hakkari-Van karayolunda da büyük yarıklar ve çökmeler meydana geldi.

Yol günlerce trafiğe kapandı; şu anda ise kontrollü olarak hafif araçlar için açık tutuluyor. İMO Hakkari Temsilciliği’nden yapılan yazılı açıklamada; zemin taşıma kapasitesinin yeterince incelenmediği, şev stabilitesi hesaplarının yetersiz olduğu, yüzey ve yer altı suyu drenaj sistemlerinin yanlış planlandığı, bölgenin dağlık topoğrafyası ve aşırı yağışlı iklim özelliklerinin projeye yansıtılmadığı bilgilerine yer verildi.

“Bu sadece bir tesisin işlevsiz kalması meselesi değildir” denilen açıklamada, olayın kamu kaynaklarının israfı, ciddi çevresel tehdit ve can güvenliği riski yarattığı vurgulandı.

Tehlikenin yalnızca tesisle sınırlı olmadığı vurgulanan açıklamada, heyelan riskinin Akçalı köyü ve çevresindeki yerleşim alanları için tehdit oluşturduğu belirtildi. Olası yeni hareketlenmelerde evlerde hasar, altyapı çökmesi ve can kaybı riskinin bulunduğuna dikkat çekilen açıklamada, “Hakkari’nin en hayati ulaşım ekseni zarar görürse, olası deprem ve afet durumlarında arama-kurtarma ve sağlık ekiplerinin bölgeye ulaşımı tamamen aksayabilir.” uyarısında bulunuldu.

İMO, açıklamasında acil olarak alınması gereken önlemleri ise şu şekilde sıraladı: Bağımsız bir teknik heyet oluşturulması, tesis sahasının yeniden jeoteknik olarak değerlendirilmesi, gerekirse daha güvenli bir alana taşınması, fore kazık, ankraj sistemleri, istinat duvarları ve modern drenaj çözümlerinin uygulanması. Ayrıca projenin ihale süreci, teknik raporlar ve kamu kaynaklarının kullanımı şeffaf şekilde kamuoyuyla paylaşılmalı.

İMO Hakkari Temsilciliği'nin açıklamasının devamında, “Kentimizin geleceği bilim ve mühendislik ilkelerine dayalı planlamayla şekillenmelidir. Sürece teknik destek vermeye hazırız.” ifadeleri kullanıldı.

Heyelan sonrası Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı kararıyla tesis faaliyetleri geçici olarak durduruldu. Çöp kabulü yapılmıyor; atıklar şu anda ilçelerdeki vahşi depolama alanlarına yönlendiriliyor. Tesisin onarımı bu aşamada mümkün görünmüyor ve risk devam ediyor.

Zeki Dara/ hakkariilsesi