Oxford raporu: Türkiye’de medyaya güven geriliyor, bağımsız yayıncılık ağır baskı altında

Oxford raporu: Türkiye’de medyaya güven geriliyor, bağımsız yayıncılık ağır baskı altında

Oxford Üniversitesi bünyesindeki Reuters Gazetecilik Araştırmaları Enstitüsü tarafından hazırlanan 2026 Dijital Haber Raporu, Türkiye’de medya alanında yaşanan dönüşüme ve haberlere duyulan güvenin gerilemesine ilişkin dikkat çekici veriler ortaya koydu. Rapor, 88 milyonluk nüfusu ve yüzde 90’a yaklaşan internet kullanım oranıyla Avrupa’nın en büyük dijital medya pazarlarından biri olan Türkiye’de habere erişim koşullarının siyasi, ekonomik ve yapısal etkenler nedeniyle giderek daha kısıtlayıcı bir hale geldiğini gösterdi.

Raporda, medya alanının mülkiyet yoğunlaşması, ekonomik baskılar, düzenleyici müdahaleler ve sosyal medya platformlarına yönelik artan denetimler ekseninde şekillendiği belirtildi. Büyük televizyon kanalları ve gazetelerin önemli bölümünün hükümete yakın sermaye gruplarının kontrolünde bulunduğu, bağımsız medya kuruluşları ile muhalefete yakın yayın organlarının ise daralan ekonomik kaynaklarla yayın faaliyetlerini sürdürmeye çalıştığı ifade edildi.

Türkiye’de haberlere duyulan güvenin son yıllardaki en düşük seviyelerden birine gerilediğine dikkat çekilen rapora göre, 2026 yılında her dört kişiden yalnızca biri haberlere güvendiğini belirtiyor. Bu oran, küresel ortalamanın 9 puan altında yer alıyor.

Raporda ayrıca, Mart 2025’te İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanmasının ardından yaşanan kitlesel protestoların medya ortamında önemli bir kırılma yarattığı ve bu sürecin haber ekosistemi üzerinde kalıcı etkiler bıraktığı vurgulandı.

Türkiye’de medya sahipliğindeki yoğunlaşma derinleşiyor

Reuters Enstitüsü’nün verilerine göre Türkiye’de medya sahipliği giderek daha sınırlı sayıda sermaye grubunun elinde toplanıyor. Demirören Medya, Kanal D, CNN Türk ve Hürriyet gibi yayın kuruluşlarıyla sektörün en büyük aktörlerinden biri konumunda bulunurken, Turkuvaz Medya Grubu ise ATV ve A Haber başta olmak üzere geniş bir medya ağına sahip.

2026 raporunda öne çıkan başlıklardan biri de devletin medya sahipliği üzerindeki etkisinin daha görünür hale gelmesi oldu. Raporda, Can Holding bünyesinde bulunan Habertürk TV, Bloomberg HT ve Show TV gibi yayın kuruluşlarının kontrolünün Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na (TMSF) devredildiği aktarıldı.

TMSF’nin resmi görev alanı iflas eden finansal kuruluşlardan alacakların tahsili olarak tanımlansa da, raporda uygulamada medya kuruluşlarının mülkiyet yapısının yeniden şekillenmesinde etkili bir araç haline geldiğine dikkat çekildi. Bu durumun Türkiye’de medya sahipliği tartışmalarını yeniden gündeme taşıdığı belirtildi.

Bağımsız medya ekonomik ve siyasi baskılarla karşı karşıya

Raporda, Sözcü TV ve Halk TV gibi muhalefete yakın yayın kuruluşlarının faaliyetlerini sürdürdüğü ancak bu kuruluşların hem siyasi baskılar hem de ağırlaşan ekonomik koşullar nedeniyle ciddi zorluklarla karşı karşıya kaldığı kaydedildi.

Bağımsız dijital medya kuruluşları açısından yaşanan daralmaya da işaret edilen raporda, Gazete Duvar’ın 2025 yılında okuyucu kaybı ve mali sorunlar nedeniyle yayın hayatına son verdiği hatırlatıldı. Bu gelişmenin, Türkiye’de bağımsız medya alanının karşı karşıya olduğu kırılgan yapının en dikkat çekici örneklerinden biri olduğu ifade edildi.

Haberlere güven oranı küresel ortalamanın altında kaldı

Reuters Dijital Haber Raporu, Türkiye’de haberlere duyulan güvenin uluslararası ortalamaların belirgin biçimde altında kaldığını ortaya koydu. Rapora göre, toplumdaki kutuplaşma, medya alanındaki mülkiyet yapısı, ekonomik sorunlar ve dijital platformlardaki bilgi kirliliği, haber kaynaklarına yönelik güvenin zayıflamasında etkili oluyor.

Haberlere güven oranındaki düşüş, yalnızca geleneksel medya kuruluşlarını değil dijital haber platformlarını da etkileyen temel sorunlardan biri olarak öne çıkıyor.

Yapay zekâ destekli haber tüketimi yükselişte

Rapor, Türkiye’de haber tüketim alışkanlıklarında yaşanan değişime de dikkat çekti. Televizyon, hâlâ en yaygın haber kaynağı olmayı sürdürürken, uzun vadeli düşüş eğilimi devam ediyor.

Buna karşılık dijital platformlar ve yapay zekâ destekli araçlar üzerinden haber takibi giderek yaygınlaşıyor. Rapora göre, yapay zekâ tabanlı sohbet botlarını haber kaynağı olarak kullananların oranı son bir yılda 6 puanlık artış göstererek yüzde 14’e ulaştı.

Yapay zekâ destekli haber tüketimindeki yükseliş, Türkiye’de dijital medya kullanım alışkanlıklarının dönüşümüne işaret eden yeni eğilimlerden biri olarak değerlendiriliyor.

Reuters Gazetecilik Araştırmaları Enstitüsü’nün 2026 Dijital Haber Raporu, medya sahipliği, bağımsız gazeteciliğin karşı karşıya olduğu sorunlar ve haberlere duyulan güven bakımından Türkiye’deki mevcut tablonun giderek daha karmaşık bir görünüm kazandığını ortaya koyuyor

YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER