Kürt meselesinin demokratik çözümü için yürütülen süreçte bugün Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş’un MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’yi ziyareti, DEM Parti’nin ikinci aşamaya ilişkin siyasi ve hukuki adımların geciktirilmemesi çağrısı ve Neçirvan Barzani’nin kolaylaştırıcı rolüne yönelik değerlendirmeler öne çıktı.

Sürecin hukuki güvenceye kavuşturulması, siyasi davaların sona erdirilmesi ve kalıcı barışın sağlanması talepleri de gündeme getirildi.

Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş, 10 Ağustos’ta oylanan ve kabul edilen çerçeve yasa kapsamında Meclis’te kurulması beklenen izleme komisyonunun yapısı ve çalışmaları üzerine siyasi parti ziyaretlerini sürdürdü.

DEM Parti ise Parti Meclisi toplantısının ardından yayımladığı sonuç bildirgesinde sürecin ikinci aşamasına geçilmesi için siyasi ve hukuki adımların geciktirilmemesi çağrısında bulundu.

Günün öne çıkan başlıkları arasında Irak Federe Kürdistan Bölgesi Başkanı Neçirvan Barzani’nin süreçteki rolü, siyasi davaların geleceği ve kalıcı barış için kadınların talepleri de yer aldı.

Adana’da ise Barış Anneleri kalıcı barış çağrısı yaptı.

Kurtulmuş’tan Bahçeli’ye ziyaret

Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş, siyasi parti ziyaretleri kapsamında bugün MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ile bir araya geldi. Bahçeli’nin Meclis’teki makamında basına kapalı gerçekleştirilen görüşme yaklaşık 40 dakika sürdü.

Kurtulmuş’un siyasi parti ziyaretlerinin, Çerçeve Yasa kapsamında TBMM’de kurulması planlanan izleme komisyonunun yapısına ve çalışmalarına ilişkin değerlendirmelere zemin oluşturması bekleniyor.

Ziyaretlerine 10 Kasım’da başlayan ve CHP ile Yeni Yol Grubu ile bir araya gelen Kurtulmuş, dün de DEM Parti ve AK Parti’yi ziyaret etmişti. Meclis Başkanı’nın önümüzdeki hafta ise YENİ Parti ve İYİ Parti ile görüşeceği öğrenildi.

DEM Parti’den ikinci aşama için siyasi ve hukuki adım çağrısı

DEM Parti Parti Meclisi toplantısının ardından açıklanan sonuç bildirgesinde, çözüm sürecinin geldiği aşama ve bundan sonra atılması gereken adımlar değerlendirildi.

Bildiride, sürecin ikinci aşamasına geçilmesi için siyasi ve hukuki düzenlemelerin bekletilmeden hayata geçirilmesi gerektiği vurgulandı. Meclis’te kabul edilen yasal düzenlemenin gereklerinin yerine getirilmesi, sürecin ihtiyaçlarına uygun hukuki güvencelerin oluşturulması ve temel sorunların çözüme kavuşturulması istendi.

Sonuç bildirgesinde şu ifadelere yer verildi:

“İkinci aşama için siyasi ve hukuki adımlar geciktirilmeden atılmalıdır. TBMM’de kabul edilen yasal düzenlemenin gereklerinin yerine getirilmesi, sürecin ihtiyaçlarına uygun hukuki güvencelerin oluşturulması, umut hakkı ve Sayın Abdullah Öcalan’ın statüsü başta olmak üzere temel meselelerin çözüme kavuşturulması zorunludur.”

Temiz: Barzani çözüm sürecinde kolaylaştırıcı ve arabulucu rol üstleniyor

Ortadoğu Araştırmaları Merkezi (ORSAM) Başkanı Dr. Kadir Temiz, Rûdaw’a yaptığı değerlendirmede Irak Federe Kürdistan Bölgesi Başkanı Neçirvan Barzani’nin Antalya’da düzenlenen COP31 İklim Zirvesi’ne katılımını ve Ankara-Erbil ilişkilerinde yaşanan değişimi ele aldı.

Türkiye’nin Federe Kürdistan Bölgesi ile ilişkilerinin barış sürecinin ilerlemesiyle birlikte dönüşüm geçirdiğini belirten Temiz, gündemin artık yalnızca güvenlik meseleleriyle sınırlı olmadığını söyledi.

COP31’in iklim başlığının yanı sıra ekonomi ve bölgesel iş birliği konularını da gündeme taşıdığına dikkat çeken Temiz, Neçirvan Barzani’nin Antalya ziyareti sırasında Cumhurbaşkanı tarafından karşılanmasını ve üst düzey görüşmeler gerçekleştirmesini olumlu değerlendirdi.

Temiz, Türkiye ile Federe Kürdistan Bölgesi arasındaki ilişkilerin giderek normalleştiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Artık özellikle barış sürecinin de ilerlemesiyle birlikte Türkiye’nin gündemi sadece güvenlik meseleleriyle sınırlı değil. Bugün COP31 bir iklim zirvesi; yani aynı zamanda artık ekonomi, iklim ve bununla ilişkili bölgesel iş birliği konuları da gündemimizde. Dolayısıyla Sayın Neçirvan Barzani’nin Antalya ziyareti, özellikle Sayın Cumhurbaşkanı tarafından karşılanması ve çok üst düzey görüşmeler yapması, gündemin yavaş yavaş normalleşmeye başladığını gösteriyor. Bu nedenle ziyareti çok olumlu bir gelişme olarak değerlendiriyorum. Artık bu aşamadan sonra Türkiye’nin Kürdistan Bölgesi Yönetimi ile ilişkileri daha kurumsal bir çerçevede ilerleyecektir.”

Barzani’nin Ankara ile temasları

Türkiye’de yürütülen barış sürecine ve Irak Kürdistan Bölgesi’nin bu süreçteki konumuna geniş yer ayıran Temiz, Neçirvan Barzani’nin Ankara ile yürüttüğü temasların belirleyici olduğunu söyledi.

Barzani’nin rolünün arabuluculuk ve taraflar arasındaki ilişkileri yumuşatma çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini belirten Temiz, Kürdistan Bölgesi’ndeki siyasi aktörler arasında uzlaşının sağlanmasının önemine dikkat çekti.

Temiz, Barzani’nin rolünü şu sözlerle değerlendirdi:

“Sayın Neçirvan Barzani’nin bu rolü bir arabuluculuk gibi de düşünülebilir. İlişkileri yumuşatma ve özellikle bir muhatap arandığında Kürdistan Bölgesi’ndeki siyasi aktörlerin uzlaşısını sağlamak açısından bu rol çok önemli. Türkiye ve Irak ilişkilerini çok uzun yıllar boyunca güvenlik sorunları domine etmişti ancak artık Sayın Neçirvan Barzani’nin de geniş perspektifiyle daha farklı konulara, pozitif gündemlere geçebileceğimizin mesajı veriliyor. Barzani burada hem PKK’nın silah bırakması hem de Türkiye’nin Irak içindeki askeri varlığına dair çok önemli görüşmeler ve olumlu, uyumlu bir arabuluculuk yürütüyor.”

Temiz, Türkiye’deki beklentinin Barzani’nin kolaylaştırıcı rolünü sürdürmesi yönünde olduğunu belirtti. Sürecin bundan sonraki aşamalarında hem Erbil’in hem de Süleymaniye’nin ılımlı ve yapıcı bir tutum sergilemesinin önemini vurgulayan Temiz, Neçirvan Barzani’nin de farklı platformlarda bu rolün altını çizdiğini hatırlattı.

Bölgesel entegrasyon ve ekonomik kalkınma beklentisi

ORSAM Başkanı Temiz, sürece ilişkin üçüncü önemli beklentinin bölgesel entegrasyon ve ekonomik kalkınma olduğunu söyledi.

Sürecin Türkiye’de tamamen hukuki bir zemine oturmasının ardından Türkler, Kürtler, Araplar ve Türkmenler arasında ortak ekonomik fayda oluşturulmasının hedeflenebileceğini belirten Temiz, Federe Kürdistan Bölgesi’nin Irak Kalkınma Yolu Projesi gibi bölgesel bağlantısallık projelerinde de önemli bir aktör olacağını ifade etti.

Temiz’e göre, taraflar arasında gelişecek karşılıklı ekonomik bağımlılık, bölgedeki barış ortamının güçlenmesine ve siyasetin normalleşmesine katkı sağlayabilir.

İsmail Şengül: Siyasi davalar artık düşürülmeli

Kobani Davası tutuklularından İsmail Şengül, Mezopotamya Ajansı’na (MA) yaptığı değerlendirmede sürecin hukuki boyutuna ve siyasi davaların geleceğine dikkat çekti.

Meclis Komisyonu raporunun hazırlanması ve Çerçeve Yasa’nın kabul edilmesiyle sürecin ilk aşamasında ilerleme sağlandığını belirten Şengül, buna rağmen sürecin güvenlik eksenine sıkıştırıldığını söyledi.

Yeni sürecin hukuki zemininin oluşturulmasıyla birlikte siyasi davalarda da ters yönde bir değişim yaşanması gerektiğini ifade eden Şengül, insan hak ve özgürlüklerini sınırlayan, özgürlük ve güvenlik hakkını ihlal eden davaların sona erdirilmesini istedi.

Şengül, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Yeni sürecin hukuki zemininin oluşmasıyla siyasi davalardaki sürecin tersine dönmesi gerekir. Antidemokratik, insan hak ve özgürlüklerini baskılayan, özgürlük ve güvenlik hakkını ihlal eden bu siyasi davaların artık düşürülmesi zorunluluktur.”

Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nde gelinen aşamanın önemli ve değerli olduğunu belirten Şengül, yasanın uygulanmasının Milli Güvenlik Kurulu (MGK) kararına bırakılmasını eleştirdi.

Şengül, “Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nde gelinen aşamanın önemli ve değerli olduğunu düşünüyorum. Ancak yasanın uygulanmasının MGK kararına bırakılması, demokrasinin işleyişi açısından kabul edilemez” diye konuştu.

Barış Anneleri ve DEM Partili kadınlardan çerçeve yasanın uygulanması talebi

Adana’da Barış Anneleri Meclisi üyeleri ile DEM Parti Kadın Meclisi üyeleri, Barış ve Demokratik Toplum Süreci kapsamında düzenlenen etkinlikte bir araya geldi.

Etkinlikte konuşan kadınlar, kalıcı barışın sağlanabilmesi için devletin somut adımlar atması gerektiğini belirterek Meclis’te 10 Ağustos’ta kabul edilen Çerçeve Yasa’nın yürürlüğe girmesini istedi.

Sürecin temel başlıklarından birinin Abdullah Öcalan’ın ve siyasi tutukluların özgürlüğü olduğunu vurgulayan kadınlar, barışın adalet, eşitlik ve özgürlük temelinde kurulması gerektiğini dile getirdi.

Yıllarca süren çatışmaların en ağır yükünü annelerin taşıdığına dikkat çeken kadınlar, artık çatışmaların ve ölümlerin sona ermesini istediklerini belirtti.

Kadınlar, taleplerini şu sözlerle ifade etti:

“Artık anneler ağlamasın, kadınlar öldürülmesin. Bütün halkların eşit ve özgür yaşayacağı onurlu bir barış istiyoruz.” / ilket