DEM Parti İmralı Heyeti üyesi Mithat Sancar, Kürt meselesinin çözümüne yönelik sürecin ilerlemesi için TBMM bünyesinde bir izleme komisyonu kurulması gerektiğini belirtti.

Sancar, toplumsal güvenin artırılması için somut güvencelere ihtiyaç duyulduğunu vurgularken, silah bırakmanın yanı sıra demokratikleşme ve hukuk alanında da adımlar atılması çağrısında bulundu.

Ortadoğu Araştırmaları Merkezi (ORSAM) ile Oxford Üniversitesi’nin işbirliğiyle Ankara’da düzenlenen “Ortadoğu’da Yeni Bir Bölgesel Toplum Sözleşmesi Arayışı” başlıklı konferansta, “Siyasi Uzlaşının İnşası: Barış Yolunda TBMM’nin Rolü” başlıklı özel oturum yapıldı.

Sancar, ANKA Haber Ajansı’na konferansı ve çözüm sürecini değerlendirdi. Türkiye’de yürütülen sürecin diğer ülkelerdeki çatışma çözümü örneklerinden farklı özellikler taşıdığını söyleyen Sancar, konferansa ilişkin şu ifadeleri kullandı:

“Önemli bir çalışma oldu bu. Farklı ülkelerden, farklı deneyimlerden, farklı alanlardan insanlar burada bilgilerini, gözlem ve deneyimlerini paylaştılar. Değerliydi, öğretici, karşılıklı bilgi alışverişinin olduğu bir ortam da mevcut. Sadece konuşmalar değil aralarda yapılan sohbetler de bu açıdan önemli bir iş görüyor onu da söyleyeyim. Sürecin kavramsal çerçevesini, pratik işleyişini ve başka ülkelerle karşılaştırmasını yapabilmek açısından da iyi bir imkan sundu bu konferans.”

Türkiye’deki sürecin kendine özgü nitelikleri bulunduğunu belirten Sancar, şöyle devam etti:

“Bu diğer ülke deneyimlerinden, dünya deneyimlerinden farklı bir süreç. Bunu başka vesilelerle de dile getirmiştim. Bu farklılığın da getirdiği hem avantajlar hem zorluklar var. Sorumluluklar ve görevler de bu çerçevede farklılaşabiliyor.”

Sürecin kurumsallaşması için somut adımlara ihtiyaç var

Sürecin kurumsallaşması için yeni adımlar atılması gerektiğini ifade eden Sancar, Abdullah Öcalan’ın İmralı’daki çalışma koşullarına ilişkin şu bilgileri verdi:

“Şimdi bir defa sürecin kurumsallaşması yönünde daha somut ve görünür adımlara ihtiyaç olduğunu bir kez daha belirtmek isterim. Sayın Öcalan’ın İmralı’da yeni çalışma şartlarına, olduğu yere geçtiğini zaten daha önce açıkladık. Yani çalışma şartlarının daha düzgün olduğu, daha iyi olduğu bir yer burası ama aynı kompleks içinde olduğunu da tekrar hatırlatalım. Yani kaldığı yerden farklı bir komplekste değil. Burada sürecin gerektirdiği çalışmaları yürütebilmesi için şartlar biraz daha uygun. Şimdi kendisinin koordinatörü olacağı Barış ve Siyasallaşma Kurulu’nun çalışmalarının da daha somutlaşması ve yoğunlaşması gerekiyor.”

TBMM bünyesinde izleme komisyonu kurulması çağrısında bulunan Sancar, komisyonun sürece yönelik toplumsal güvenin artırılmasında önemli rol oynayacağını belirtti. Sancar şunları söyledi:

“Meclis’te izleme komisyonu artık kurulmalı. Bunun için beklemenin bir gereği olduğunu düşünmüyorum. Meclis’te bir izleme komisyonunun kurulması süreci birdenbire hızlandırmayacak ya da çok özel bir ivme katmayacak ama toplumsallaşma açısından ve güven açısından Meclis’in bir izleme komisyonuyla devrede olması da önemlidir. Bunların bir an önce gerçekleşmesi gerekiyor.”

Güvenceler güven yaratır, güveni artırır

Süreçte karşılıklı güvenin oluşabilmesi için somut adımların atılması gerektiğini vurgulayan Sancar, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Beklenen karşılıklı adımlar konusunda güveni artıracak güvencelerin de sağlamlaştırılmasına ihtiyaç var. Yani bu süreçlerde güven kendiliğinden oluşmuyor. Güvenin oluşabilmesi için somut adımlara ihtiyaç var. Bu adımlar da genellikle güvenceler olarak tanımlanır. Yani güvenceler güven yaratır, güveni artırır. Güvenceler, güven artar. Güven arttıkça, sürecin diğer boyutlarında da daha somut gelişmeler yaşanır. Onlar yaşandıkça güvenceleri artırma cesareti ve feraseti yükselir. Güvenceler arttıkça, güven yerleştikçe süreç daha iyi işler. Ben buna işte güven-güvence diyalektiği adını veriyorum zaten. Buna dikkat etmek gerekiyor.”

Sürecin yavaş ilerlemesinin güven ortamını olumsuz etkileyebileceğini belirten Sancar, şu ifadeleri kullandı:

“Yani yavaş ilerleyiş bu denklemi zayıflatır. Denklem zayıflayınca sürecin işleyişinde sıkıntılar doğar. Yoksa her şeyi bir çırpıda yapmak mümkün olmaz, elbette belli şeylerin zamanı var ama beklemek de çoğu zaman başka sonuçlar yaratır.”

Silah bırakma sürecin tek unsuru değil

Sürecin yalnızca silah bırakma boyutuyla değerlendirilmemesi gerektiğine dikkati çeken Sancar, hukukun üstünlüğü ve demokratikleşme alanındaki adımların da sürecin ayrılmaz parçaları olduğunu ifade etti. Sancar, şunları söyledi:

“Öte yandan, bugün konuşmamda da vurguladım. Silah bırakmanın sürecin tek unsuru ve tek boyutu olduğu şeklindeki yaklaşımı da bir kenara bırakmak lazım. Süreç bir bütündür ve parçalardan oluşur. Parçaların birini sürecin kendisi olarak ortaya koyarsanız, sürecin varlığına dair inancı zayıflatır.

Silah bırakma bir boyuttur, bütünün bir parçasıdır. Ama tüm sorunun çözümüne giden yolun aynı zamanda açılması ve bu yolda adımların atılması da diğer parçasıdır. Türkiye’de hukuk devleti ve demokrasi adına kurumsal güvencelerin ve pratik adımların, uygulamaların düzeltilmesi, geliştirilmesi de diğer boyuttur. Bu üç parça bir arada, birbiriyle ilişkili olarak alınmalı. Hepsi aynı anda olmayabilir, biri diğerinin ön şartı olarak tartışılmak durumunda değil. Ama bunların birbiriyle ilişkili olduğu gerçeğini her zaman akılda tutmak lazım. Eğer bütünlüklü bir süreçten söz etmek istiyorsak, bu parçaların birbiriyle ilişkisinin önemli olduğunu ve ilişkilendirilmesi gerektiğini hep göz önünde bulundurmamız gerekiyor.” / alıntı