Türkiye siyasi yaşamının önemli isimlerinden olan Fatma Hikmet İşmen, 9 Mayıs 2006 tarihinde yaşamını yitirdi. Hayatı boyunca sosyalist mücadeleye hizmet eden İşmen'in hayatı hikayesi dikkat çekiyor. 1918 yılında -Osmanlı İmparatorluğu Balkanlar’da iken- Yanya’da doğan İşmen, I. Dünya Savaşı'nın bittiği ve Osmanlı'nın Balkanların bütün bölgelerinde ağır bir yenilgiye uğrayıp geri çekildiği günlerde Yanya'da oturan Hüseyin Hüsnü, eşi, yeni doğan kızı Fatma Hikmet ve diğer kızıyla birlikte İstanbul'a göç etti. Önce Beşiktaş'a yerleşen İşmen, Hüseyin Hüsnü Harp Okulu mezunu olduğu için oradan Kafkas cephesine gönderildi. Daha sonra Samsun'a tayin edilen Hüseyin Hüsnü, İstanbul karışık olduğu için ailesini Tokat'a yerleştirdi. Hüseyin Hüsnü çocuklarının eğitimi için tayinini istedi ve İstanbul'a taşındı.
Türkiye'nin ilk kadın ziraat mühendisi
İlkokuldan sonra Arnavutköy Kız Koleji’ne başlayan Fatma Hikmet, daha sonra fark sınavlarını vererek kaydını İstanbul Kız Lisesi’ne yaptırdı. Liseyi 1933 yılında bitirdi ve aynı yıl Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi’nde öğrenime başladı. İngilizce, Fransızca, Almanca ve Latince öğrenen Fatma Hikmet, 1937 yılında Ziraat Mühendisi olarak mezun oldu. Böylelikle Fatma Hikmet İşmen, Türkiye’nin ilk kadın ziraat mühendislerinden birisi unvanını aldı. Dört yıllık uğraştan sonra Ankara Zirai Mücadele Enstitüsü’nde çalışmaya başlayabildi ve 1945 yılında ise İstanbul Zirai Mücadele Enstitüsü’nde göreve başladı. Londra'da bitki hastalıkları üzerine araştırma yaptı ve daha sonra gittiği Kanada’da doktorasını tamamladı.
TİP Senatörü seçildi
Adnan Cemgil’in teşvikiyle 1964 yılında Türkiye İşçi Partisi’nin (TİP) etkinliklerine katılmaya başlayan Fatma Hikmet İşmen, 1966 yılında partiden senatör adayı olması istendi. Teklifi, “nasıl olsa seçilemem” diyerek kabul eden İşmen, radyodan senatör seçildiğini duyunca çok şaşırdı.
Sosyalist senatörün soru önergeleri işleme alınmadı!
Senato’da yer aldığı 9 yıl boyunca 40'tan fazla soru önergesi vermesine rağmen hiçbirine yanıt alamadı. Soru önergelerine yasa gereği 15 gün içerisinde yanıt verilmesi gerektiği halde, bu kuralın sosyalist senatör için uygulanmaması dikkat çekti. Fatma Hikmet İşmen, Senato'da birçok konuda konuşmalar yaptı. Yaptığı konuşmalarda anti-demokratik uygulamalar, eğitim, tarım ve hayvancılıkla ilgili görüşlerini dile getirdi. Konuşma metinlerinin ılımlı diline rağmen çoğunluğu teşkil eden Süleyman Demirel liderliğindeki Adalet Partililer, İşmen'i ağır hakaretlerle kürsüden indirmeye çalıştı.
Senatoda ilk konuşması Alevi Sünni ayrımı üzerine
Senato'da yaptığı ilk konuşma ise Alevi-Sünni ayırımı üzerineydi. Adalet Partisi'ni Alevi-Sünni ayırımını körüklemekle suçlayan İşmen, Diyanet İşleri Başkanlığı'nın uygulamalarını eleştirmişti. "Yurttaşları din ve mezhep ayrılıkları bakımından birbirine düşürmek hem iç, hem de dış sömürgecilerin işine gelmektedir" diyen İşmen'in bu sözleri AP'lilerin tepkisine neden oldu ve sözleri protestolarla kesildi.
Parlementoda ki tek sosyalist temsilci
İşmen’e yönelik bu tür protestolar hemen hemen tüm konuşmalarında rutin hale getirilmişti. Türkiye İşçi Partisi’nin 1971 yılında Anayasa Mahkemesi tarafından kapatılması ve 1973 seçimlerinden sonra parlamentodaki tek sosyalist temsilci olmanın getirdiği ağır yük İşmen’i bir hayli üzdü ve yordu. Parlamenter olarak görevini 1975 yılında tamamladığı zaman dokuz yıllık hikayesini kağıda döktü ve deneyimlerini "Parlamentoda 9 yıl: TİP Senatörü olarak 1966-1975 dönemi parlamento çalışmaları" isimli bir kitap olarak yayınladı.
'Evlilik müessesesi pespaye bir kurumdur'
Sonradan İşmen soyadını alan Fatma Hikmet İşmen, sadece politik mücadelesinde değil özel yaşamında da ilkeliydi. Örneğin evlilik müessesini pespaye bir birliktelik olarak nitelendirdi ve hiç evlenmedi. 1990'lı yıllarda Sosyalist Birlik Partisi, Birleşik Sosyalist Parti, Özgürlük ve Dayanışma Partisi kurucusu ve Parti Meclisi üyesi de olan Fatma Hikmet İşmen, 9 Mayıs 2006 günü yaşamını yitirdi. DİHA
Güncelleme Tarihi: 08 Mayıs 2013, 11:20
Türkiye'nin ilk kadın ziraat mühendisi
Yaşamı boyunca sosyalist mücadelenin içinde yer alan, 1966-1975 yılları arasında Türkiye İşçi Partisi Kocaeli Senatörü olan Fatma Hikmet İşmen, 9 Mayıs 2006'da yaşamını yitirdi. İlk ve tek sosyalist kadın senatör olan İşmen, hayatı boyunca sosyalist mücadeleye hizmet etti.
SIRADAKİ HABER