Küresel kamuoyunun gözü kulağı Washington ve Tahran hattındaki diplomasi trafiğine kilitlenmişken, İran’dan sürece dair kritik bir açıklama geldi.

İRNA haber ajansının aktardığı bilgilere göre Tahran yönetimi, ABD’nin savaşı bitirme yönündeki teklifine verdiği cevabı aracı ülke Pakistan’a resmen iletti.

Müzakerelerin bu aşamada tamamen çatışmaların kalıcı olarak durdurulmasına odaklandığı vurgulanırken, bölgedeki askeri hareketlilik ve gerilim tırmanmaya devam ediyor.

İran’ın güneydoğusunda patlama sesi

Diplomatik temaslar sürerken İran’ın güneydoğusundaki Çabahar kentinde duyulan patlama sesi kısa süreli paniğe neden olsa da, yerel medya bunun planlı bir mühimmat imhası olduğunu duyurarak endişeleri yatıştırdı. Ancak deniz trafiğindeki riskler somutlaşmaya devam ediyor; İngiltere Deniz Ticareti Örgütü, Doha açıklarında bir yük gemisinin füze ile hedef alındığını, gemide yangın çıktığını fakat can kaybı yaşanmadığını raporladı. Eş zamanlı olarak Kuveyt, hava sahasında tespit edilen “düşman dronlarına” karşı askeri prosedürlerin işletildiğini duyurarak bölgesel alarm durumunun altını çizdi.

İran Ordusu’ndan açıklama 

Askeri kanattan gelen açıklamalar ise restleşmenin boyutunu ortaya koyuyor. İran Ordu Sözcüsü Muhammad Akraminia, olası bir saldırı durumunda “yeni silahlar ve savaş yöntemleriyle” rakiplerini şaşırtacaklarını ifade etti. Özellikle Hürmüz Boğazı üzerindeki baskıyı artırma sinyali veren Akraminia, ABD yaptırımlarına destek veren devletlerin gemileri için boğaz geçişinin artık “zorlaşacağını” savundu. İran Meclisi’nin, “düşman devletlerin” geçişini kısıtlamayı öngören ve boğaz üzerindeki İran hakimiyetini yasallaştırmayı amaçlayan bir tasarı üzerinde çalışması, enerji koridoru üzerindeki jeopolitik risklerin yeni bir evreye girdiğini gösteriyor.

Ne olmuştu?

ABD ile İran arasında 8 Nisan’da varılan ateşkes anlaşması sonrasında Pakistan arabuluculuğunda yapılan görüşmelerde sonuç çıkmayınca ABD, 13 Nisan’da İran’a deniz ablukası uygulama kararı almış ve Hürmüz Boğazı’na giriş yapan ve çıkan İran bağlantılı gemilere müdahale etmeye başlamıştı.
İran, 17 Nisan’da Lübnan’da ateşkes sağlanması üzerine ateşkes süresince Hürmüz Boğazı’nın İran donanması ile koordinasyon halinde olmak şartıyla ticari gemi geçişine açık olduğunu duyurmuş ancak ABD’nin deniz ablukasına devam edeceğini duyurması üzerine boğazdan geçişlere yeniden kısıtlamalar getirdiğini açıklamıştı.
ABD, bu süreçte Umman Denizi ve Hint Okyanusu’nda İran’a ait bazı ticari gemilere saldırarak ele geçirmiş, İran da buna karşılık Hürmüz Boğazı yakınlarında bazıları İsrail’le bağlantılı gemilere el koymuştu.
Bölgede son olarak ABD’nin 7 Mayıs’ta İran’a ait bir petrol tankerine saldırısının ardından İran donanması, ABD’nin bölgedeki savaş gemilerini füze ve kamikaze insansız hava araçlarıyla hedef almıştı. ABD güçleri de bunun ardından İran’ın güney kıyılarındaki bazı noktaları hedef almıştı.
İran, 8 Mayıs’ta “bölgesel koşulları kötüye kullanarak İran’ın petrol ihracatına zarar vermeye çalışan” yabancı bir petrol tankerine müdahale ederek, el koyduğunu bildirmişti.