Hafta sonu gemilere yönelik karşılıklı saldırıların ardından petrol fiyatları pazartesi günü yükselirken, İran önümüzdeki günlerde Basra Körfezi’nde yeni bir kısıtlı bölge ilan edeceğini ve Hürmüz Boğazı’ndan geçiş için yeni bir denizcilik koridorunun haritalarını açıklayacağını duyurdu.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, ABD’nin saldırılarına ilişkin yaptığı açıklamada, “oyunun kurallarının değiştiğini” belirterek bundan sonraki saldırılara daha ağır karşılık verileceğini söyledi.
Galibaf, İran’ın çıkarları ve güvenliğine yönelik her saldırının “daha hızlı, daha ağır ve daha acı verici” bir karşılıkla karşılaşacağını ifade etti.
Hürmüz dışında yeni kısıtlı bölge
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai, Basra Körfezi’nde, ABD’nin deniz ablukasının başladığı noktadan itibaren uzanacak yeni bir kısıtlı bölge ilan edileceğini açıkladı.
Rızai, bu bölgeye giren gemilerin yaptırım listesine alınacağını söyledi. Uygulamanın ayrıntıları henüz açıklanmadı.
İran ayrıca Hürmüz Boğazı üzerinden yeni bir uluslararası geçiş koridoru oluşturulacağını duyurdu. Rızai, İran ve Umman karasularından geçecek yeni güzergâha ilişkin haritaların hazırlandığını ve önümüzdeki günlerde onaylanmasının beklendiğini belirtti.
İranlı yetkili, Hürmüz’ün ancak ABD’nin İran’a yönelik “sabotaj, tehdit ve saldırıları” durdurması halinde açık tutulacağını söyledi.
Boğazdan geçen gemi sayısı düşüyor
Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemi trafiği, çatışmaların yeniden başlamasının ardından ciddi biçimde geriledi.
Kpler verilerine göre son 10 günde boğazdan günde ortalama 10 ticari emtia gemisi geçti. Bu sayı, mayıs ayından bu yana kaydedilen en düşük seviye oldu. Savaş öncesinde küresel petrol arzının yaklaşık beşte biri Hürmüz Boğazı üzerinden
Reuters’a göre deniz taşımacılığındaki gerileme petrol fiyatlarını da yukarı çekti. Brent petrolün varil fiyatı pazartesi günü 97,93 dolara kadar yükselirken, saat 08.22 GMT itibarıyla 96,19 dolardan işlem gördü. Brent geçen hafta yaklaşık yüzde 8 değer kazandı.
İran ekonomisinde savaş baskısı
İran’da savaşın askeri etkilerinin yanı sıra yaptırımlar ve ABD’nin petrol ihracatına yönelik ablukası ekonomideki baskıyı artırıyor.
Galibaf, askeri cephenin yanında ülkenin temel mücadelesinin üretim ve halkın geçim koşulları olduğunu söyledi. Döviz kurundaki sert dalgalanmalar, enflasyon, işsizlik ve piyasanın yönetimini başlıca sorunlar arasında sıralayan Galibaf, hükümetin hızlı hareket etmesi gerektiğini belirtti.
İran Ekonomi Bakanı Ali Medenizade ise ABD’nin ekonomik baskısına reformlarla karşılık vereceklerini açıkladı. Medenizade, yaptırımların İran’ın politikalarını değiştireceği görüşünü reddederek ekonomik reform sorumluluğunun İran hükümeti ve halkına ait olduğunu söyledi.
Hark Adası da hedefte
İran’ın petrol ihracatındaki en önemli merkezlerinden Hark Adası da çatışmaların hedeflerinden biri.
İran Petrol Bakanı Muhsin Paknejad, devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, adanın önceki aylarda yaklaşık 550 kez vurulduğunu, buna rağmen petrol ihracat merkezinin faaliyetlerini sürdürdüğünü söyledi. İran, savaş öncesinde ham petrol ihracatının yaklaşık yüzde 90’ını Hark Adası üzerinden gerçekleştiriyordu.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) ise pazar günü yaptığı açıklamada, uyguladığı petrol ablukası kapsamında 92 ticari geminin rotasını değiştirdiğini, üç gemiyi etkisiz hale getirdiğini ve iki gemiye çıktığını bildirdi. Bu rakamlar CENTCOM’un açıklamasına dayanıyor.
ABD Enerji Bakanı Chris Wright ise Hürmüz’den petrol akışının sürdüğünü belirterek, günlük geçişlerin 9 milyon varilin üzerinde olduğunu ve boğaz dışındaki boru hatlarıyla birlikte çatışma öncesindeki petrol akışının yaklaşık üçte ikisinin veya daha fazlasının devam ettiğini söyledi.
ABD, İran’ın gemi saldırısını yalanladı
İran devlet medyası pazar günü (8 Eylül 2026) Hürmüz Boğazı’na girmeye çalışan insansız bir ABD askeri aracının vurulduğunu duyurdu. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı ise bu iddiayı “tamamen yalan” olarak nitelendirdi.
İddia, ABD’nin İran’ın iki ABD savaş gemisine yönelik balistik füze saldırısının ardından üç İran petrol tankerini vurduğunu açıklamasından bir gün sonra geldi.
