YÜKSEKOVA GÜNCEL
Hakkâri Milletvekili Öznur Bartin; hasta mahpusların durumu, cezaevlerinde yaşanan ölümler, tecrit uygulamaları ve tahliyelerin ertelenmesine ilişkin Adalet Bakanlığına soru önergesi verdi. Bartin ayrıca TBMM Başkanlığına Meclis Araştırması açılması, İnsan Haklarını İnceleme Komisyonuna ise cezaevlerinde yerinde inceleme yapılması talebinde bulundu.
Hakkâri Milletvekili Öznur Bartin, Türkiye’deki cezaevlerinde yaşandığı belirtilen hak ihlallerini Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine taşıdı. Bartin, Adalet Bakanlığına sunduğu yazılı soru önergesinin yanı sıra Meclis Araştırması açılması ve TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonunun konuyla ilgili inceleme başlatması için başvuruda bulundu.
Bartin’in girişimlerinde özellikle hasta mahpusların tedavi ve tahliye hakları, cezaevlerinde yaşanan ölümler, kadın mahpusların sağlık ve yaşam koşulları, tecrit uygulamaları ile İdare ve Gözlem Kurullarının tahliyeleri ertelemesine ilişkin iddialar öne çıktı.
Başvurularında İnsan Hakları Derneği’nin (İHD) 2025 yılı Türkiye Hapishaneleri Hak İhlalleri İzleme Raporu’na dikkat çeken Bartin, rapora göre 889 başvuru üzerinden en az 24 bin 207 hak ihlali tespit edildiğini, bunların 9 bin 592’sinin sağlık hakkına, 2 bin 945’inin ise işkence ve kötü muameleye ilişkin olduğunu belirtti. Raporda 2025 yılında cezaevlerinde 869 mahpusun yaşamını yitirdiği bilgisine de yer verildi.
Bartin, ağır hastalığına ve tahliye başvurusuna rağmen 7 Kasım 2026 tarihinde yaşamını yitiren Tuncer Sağlam’ın durumunu da gündeme getirerek hasta mahpusların tedavi ve tahliye süreçlerinde yaşanan gecikmelerin araştırılmasını istedi.
Kadın cezaevlerindeki koşullara dikkat çekti
Başvurularda Sincan Kadın Hapishanesi başta olmak üzere kadın cezaevlerinde yaşandığı belirtilen sorunlara da geniş yer verildi. ÇHD, ÖHD ve CİSST tarafından hazırlanan 6 Kasım 2026 tarihli rapora atıfta bulunan Bartin; kadın mahpusların psikolojik destek, jinekolojik sağlık hizmetleri, ilaç ve tedaviye erişim, hijyen ve barınma koşulları konusunda ciddi sorunlarla karşı karşıya kaldığına ilişkin iddiaların araştırılmasını talep etti.
Ayrıca Sincan Kadın Hapishanesi’nde 2026 yılı içerisinde dört kadın mahpusun intihar sonucu yaşamını yitirdiğine ilişkin beyanların ve 23 yaşındaki bir kadın mahpusun ölümünden önce psikolojik destek talebinin karşılanmadığı yönündeki iddiaların açıklığa kavuşturulmasını istedi.
Tahliyelerin ertelenmesi de gündemde
Bartin’in başvurularında öne çıkan bir diğer konu ise İdare ve Gözlem Kurullarının tahliye kararlarına ilişkin uygulamaları oldu. İHD verilerine göre 2025 yılında en az 342 mahpusun tahliyesi ertelenirken, ÖHD’nin 10 Kasım 2026 tarihli açıklamasına göre 2026 yılının ilk 10 ayında en az 116 mahpusun tahliyesi ertelendi.
Bartin, siyasi düşünceler ve pişmanlık beyanları üzerinden şekillendiği belirtilen bu kararların mahpusların özgürlük hakkını olumsuz etkilediğini savunarak, infaz sürelerini tamamladığı hâlde tahliye edilmeyen mahpusların durumunun araştırılmasını istedi.
11 maddelik soru önergesi verdi
Adalet Bakanı Akın Gürlek tarafından yazılı olarak yanıtlanması talebiyle sunulan 11 maddelik soru önergesinde Bartin; Türkiye cezaevlerindeki hasta mahpusların güncel sayısını, 2025 ve 2026 yıllarında yaşanan ölümlerin nedenlerini, Tuncer Sağlam’ın tahliye sürecini, kadın cezaevlerindeki sağlık ve güvenlik koşullarını ve tahliye erteleme kararlarının gerekçelerini sordu.
Önergede ayrıca Y, S ve R tipi yüksek güvenlikli cezaevlerinde mahpusların günde 22-23 saat hücrede tutulduğu yönündeki iddiaların araştırılması ve uzun süreli tecridin sağlık üzerindeki etkilerinin incelenmesi istendi.
Meclis Araştırma Komisyonu kurulmasını istedi
Bartin, TBMM Başkanlığına sunduğu önergeyle cezaevlerindeki tecrit uygulamalarının, hasta mahpusların durumunun, şüpheli ölümlerin ve tahliye erteleme kararlarının bütünlüklü biçimde araştırılması amacıyla Meclis Araştırma Komisyonu kurulmasını talep etti.
TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonuna yaptığı başvuruda ise özellikle Sincan Kadın Hapishanesi olmak üzere Bünyan, Diyarbakır ve diğer cezaevlerinde yerinde incelemeler gerçekleştirilmesini istedi. Hasta, yaşlı, engelli, bakıma muhtaç, kadın ve politik mahpusların yaşadıkları sorunların doğrudan kendilerinden ve avukatlarından dinlenmesi çağrısında bulundu.
Bartin, başvurularında hasta mahpusların sağlık ve yaşam haklarının korunması, keyfî tahliye erteleme uygulamalarına son verilmesi, tecrit sisteminin sona erdirilmesi ve infaz adaletinin sağlanması için gerekli yasal ve idari düzenlemelerin yapılması gerektiğini vurguladı.
