Van ve Hakkâri: Yarım Kalan Hayatların Coğrafyası

Van ve Hakkâri: Yarım Kalan Hayatların Coğrafyası

Son dönemlerde Van, Hakkâri ve ilçelerinde hepimizi derinden sarsan acı bir tabloyla karşı karşıyayız. Bir yanda yaşamına son verme girişiminde bulunan gençler, diğer yanda geçimini sağlamak ve ailesine ekmek götürmek için başka şehirlere gitmek zorunda kalan insanlar… Ne yazık ki bu göçlerin ardından her gün iş kazalarında hayatını kaybeden, memleketlerine cansız bedenleri gönderilen insanların haberlerini de alıyoruz.
Bazen bir intihar haberiyle, bazen başka bir şehirde meydana gelen iş kazasında hayatını kaybeden bir gencin acısıyla sarsılıyoruz. Her olay, geride tarifsiz acılar, yarım kalmış hayatlar ve gerçekleşememiş umutlar bırakıyor.

Çoğu zaman duyarlı insanların, ailelerin ve çevredeki vatandaşların çabalarıyla intiharın eşiğinden döndürülen, yeniden hayata tutunması sağlanan insanlar oluyor. Ancak ne yazık ki her olay olumlu sonuçlanmıyor. Her kayıp, yalnızca bir ailenin değil, bütün bir toplumun yüreğinde derin izler bırakıyor.
Peki, hiç kendimize şu soruyu soruyor muyuz: Gençlerimizi bu noktaya sürükleyen, onları doğdukları topraklardan uzaklaştıran toplumsal ve ekonomik koşulları ne kadar sorguluyoruz?

Elbette intiharları tek bir nedene bağlamak doğru değil. Her insanın yaşadığı sorun, içinde bulunduğu koşullar ve psikolojik mücadelesi farklıdır. Ancak ekonomik imkânsızlıklar, işsizlik, geleceğe dair umutsuzluk, sosyal dışlanma ve toplumdaki kutuplaşma, insanların üzerindeki yükü daha da ağırlaştırabiliyor. Bu nedenle yaşananları yalnızca münferit olaylar olarak değerlendirmek yerine, toplumsal boyutuyla da ele almak zorundayız.

Van ve Hakkâri, genç nüfusun yoğun olduğu illerin başında geliyor. Genç nüfus, aslında bir şehrin en büyük zenginliği ve geleceğe dair en önemli sermayesidir. Ancak bu potansiyeli üretime, istihdama ve ekonomik kalkınmaya dönüştürebiliyor muyuz? Gençlerimize kendi memleketlerinde çalışabilecekleri, üretebilecekleri ve geleceklerini kurabilecekleri yeterli imkânları sunabiliyor muyuz?

Ne yazık ki bu soruların karşılığı pek iç açıcı değil.
Hakkâri ve ilçelerinde yıllardır işsizlik, istihdam yetersizliği ve yatırım eksikliği en önemli sorunların başında geliyor. Devlet yatırımlarının sınırlı olduğu, birkaç kamu kurumu dışında ciddi bir istihdam alanının oluşturulamadığı bu şehirlerde gençler, çoğu zaman hayatlarını sürdürebilmek için başka şehirlere gitmek zorunda kalıyor.

İşin belki de en düşündürücü tarafı, bütün bu sorunlar yaşanırken şehrin yöneticilerinin ve siyasetçilerinin sergilediği sessizlik ve rahatlıktır. Her gün başka şehirlere ekmek parası kazanmak için giden gençlerimizin ölüm haberlerini almak, intiharlarla yarım kalan hayatlara tanıklık etmek artık sıradan bir gündem maddesi hâline gelmemelidir.

Gençler neden kendi memleketlerinde iş bulamıyor? Neden ailelerinden, sevdiklerinden ve yaşadıkları topraklardan uzaklaşarak başka şehirlerde ağır yaşam koşulları altında çalışmak zorunda kalıyor? Bu soruların cevabını aramak ve çözüm üretmek, öncelikle bu şehirleri yönetenlerin ve temsil edenlerin sorumluluğudur.

Elbette her sorunun çözümü yerel yöneticilerin elinde değildir. Ancak sorunları gündemde tutmak, yatırım talep etmek, istihdam projeleri geliştirmek ve gençlerin sesi olmak onların temel sorumlulukları arasındadır. Bu kadar ağır bir toplumsal tablonun karşısında sessiz kalmak da sorgulanmalıdır.

Yıllarca göç veren, işsizlikle mücadele eden, ekonomik olarak ayakta kalmaya çalışan bu şehirler neden hâlâ kalkınma politikalarının öncelikli gündeminde yeterince yer bulamıyor?

Van ve Hakkâri, yıllardır projelerin, vaatlerin ve teorilerin konuşulduğu; ancak ne yazık ki bu teorilerin pratiğe, söylemlerin somut yatırımlara dönüşemediği iki kent olarak karşımızda duruyor.

Van ve Hakkâri, ülkenin ekonomik büyümesine katkı sunabilecek doğal, beşerî ve coğrafi potansiyele sahipken neden yeterli yatırım ve üretim imkânlarından yararlanamıyor?

Acaba bu şehirler, ülkenin millî gelirine katkı sunan üretim merkezleri olarak mı değerlendiriliyor, yoksa millî gelire yük olan bölgeler gibi mi muamele görüyor?
Bir şehrin geleceği yalnızca yollarıyla, binalarıyla veya kamu kurumlarıyla ölçülmez. O şehrin geleceği; gençlerine sunduğu umutla, iş imkânlarıyla, eğitim olanaklarıyla ve yaşama tutunma nedenleriyle ölçülür.
Artık meseleye yalnızca güvenlik, yardımlar veya geçici çözümler üzerinden bakmaktan vazgeçmeliyiz. Van ve Hakkâri'nin ihtiyacı olan şey; üretim, yatırım, istihdam, sosyal adalet, güçlü sosyal destek mekanizmaları ve gençlerin kendilerini bu ülkenin eşit ve değerli bir parçası olarak hissedebilecekleri bir gelecek.
Çünkü bir şehrin en büyük kaybı, yalnızca gençlerinin başka şehirlere göç etmesi değildir. Asıl kayıp, gençlerin kendi memleketlerinde gelecek hayali kuramaması, umutlarını yitirmesi ve yaşama sevincinden uzaklaşmasıdır.

Van ve Hakkâri daha fazlasını hak ediyor. Gençlerimiz başka şehirlerde ekmek mücadelesi vermek, kendi memleketlerinde ise umutsuzlukla yaşamak zorunda kalmamalı.

Çünkü hiçbir genç, doğduğu topraklarda kendisine bir gelecek göremediği için hayallerinden vazgeçmek zorunda kalmamalıdır.

Bir şehrin en büyük zenginliği sahip olduğu topraklar değil, o topraklarda yaşayan insanların umutlarıdır.
                                                                    Yılmaz Tosun
                                                                       22.11.2026

Güncelleme Tarihi: 22 Kasım 2026, 18:53
YORUM EKLE